Siêu Tầm Xe Hơi: Lai Châu – Những nhân tố nhận ra mà đau buồn lòng |

(Xây dựng) - LTS: Thời gian qua, để nhịn nhường đất cho các nhà cửa trung tâm của Quốc gia, cư dân ở hàng loạt các địa phương như Lai Châu, Điện Biên, Sơn La… đã di dân tới những vùng đất mới, nhường đất để khiến các nhà máy thủy điện lớn. Chính phủ cũng dành hàng chục ngàn tỷ đồng để hỗ trợ cho nhân dân dọn tới nơi ở mới, ổn định đời sống, đầu cơ hạ tầng những nơi tái định cư mới. Việc làm này được giao trực tiếp các Ban Quản lý công trình ở địa phương điều hành, giải quyết. Dĩ nhiên, thực tế, các tòa tháp, các công trình có dịch vụ đời sống dân chúng địa phương không? Hay chỉ “vẽ” ra rồi “đốt tiền” xây đắp cơ bản của Nhà nước? Qua dò hỏi hàng loạt các công trình ở đây, phóng viên Báo Xây dựng nhận thấy: hầu hết ở một vài công trình đều vừa khiến cho đã hỏng, có dấu hiệu “lợi ích đội ngũ”. Người nào “chống lưng” cho các Ban điều hành dự án thực hiện những hành vi này? Kể từ số báo này, Báo Xây dựng sẽ khởi đăng hàng loạt các bất cập, vô lý, vô bổn phận ở đây…

Bài 1: “Ô ạt” xây trường rồi bỏ trống trong mưa gió

(Xây dựng) - Hàng loạt các điểm trường xây dọc gần ven thức giấc lộ ở phường Mường Mô, quận Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu được xây dựng với kinh phí lên tới hàng chục tỷ đồng mỗi điểm. Nhưng yếu tố lạ là kể trong khoảng ngày xây đắp chấm dứt đến nay, các nhà cửa này đều bỏ không, cửa đóng, then cài, không có một bóng dáng sinh viên nào cả.

Điểm trường tiểu học khánh thành chấm dứt, bỏ trống.

Được Chính phủ đầu cơ trọn vẹn tài chính, tiền “rót về” thay vì phải đầu cơ, quy hoạch đúng mức thì Ban Quản lý dự án bồi thường di dân tái định cư thức giấc Lai Châu do ông È Văn Dũng làm cho Trưởng ban đã thỏa tay vung quá trán. Hàng loạt các điểm trường xây dọc gần ven thức giấc lộ ở phố Mường Mô, huyện Nậm Nhùn, tỉnh giấc Lai Châu được xây đắp với kinh phí lên tới hàng chục tỷ đồng mỗi điểm. Nhưng vấn đề lạ là kể từ ngày xây dựng xong xuôi đến nay, các công trình này đều bỏ hoang, cửa đóng, then cài, không có một bóng dáng sinh viên nào cả. Việc đầu tư không hiệu quả, gây phí phạm, thất thoát hiểm nguy tài sản của Nhà nước. Ai phải chịu trách nhiệm trước những việc phung phá này?

Có năng lực tài chính thấp nhưng chơi… sang

Dẫn phóng viên vào trong những điểm trường ngay đầu xã Mường Mô, phóng viên quan sát thấy: khu điểm trường tại điểm tái định cư Nậm Hài được xây dựng khá công phu và tốn kém tiền bạc của Nhà nước, dễ đến hàng chục tỷ đồng. Bàn ghế trong các phòng học thì bẩn, bụi, phòng có, phòng không, ngổn ngang phía trong. Cửa bên ngoài đã có cánh bị hỏng, rụng cả tay khóa. Tại đây, có khoảng 3 phòng học và vừa đủ chuỗi hệ thống tòa tháp phụ như: nhà vệ sinh, bể nước, sân chơi… Rất nuối tiếc, hạ tầng dễ chơi tương tự nhưng lại bỏ không. Cánh cổng đang hoen gỉ cũng chẳng khóa, thấy trường bỏ không, một vài người địa phương gần đó sử dụng triệt để khiến sân để phơi nông sản…

Không có học sinh học, nhưng cửa cũng đã hỏng, tay khóa sờ vào là bán ra.

Mua bán với phóng viên, anh Điêu Văn An, trưởng bạn dạng Pa Mô, hiện đang sinh sống ở Khu tái định cư Nậm Hài, xã Mường Mô, thị xã Nậm Nhùn thẳng thắn cho nhân thức: tại điểm tái định cư này, có 2 điểm trường là măng non và tiểu học. Các phòng lớp đều xây đắp khang trang, đẹp từ 2 năm nay nhưng xây hoàn thành là bỏ đấy. Tại điểm trường mầm non, có 29 cháu sinh viên mầm non tới điểm trường này. Trường chỉ sử dụng có vài phòng, còn lại là bỏ trống vì không có học sinh. Còn khu điểm trường tiểu học bên cạnh thì hoàn toàn “trống trải”. Anh An khẳng khái nói, kể trong khoảng ngày cắt băng khánh thành điểm trường tới nay, tại điểm tái định cư Nậm Hài này, chưa 1 lần nào điểm trường đón các cháu. Với nguyên nhân, học sinh phải về “trường chính” học dồn vào một chỗ nên các em học sinh “tụ họp” về đó, để nhà trường dễ quản lý nên chưa có lớp nào được tạo dựng. Và kể trong khoảng đó đến nay, khu điểm trường Nậm Hài thành trường… hoang, phó mặc cho mưa nắng. Dẫn phóng viên đi “vòng vòng vo” khu điểm trường Nậm Hài, dân chúng chỉ cho những vết lở, vết nứt “xờ xạc”, yếu tố đó cho thấy công trình này có phổ thông tín hiệu về chất lượng tòa tháp,…

Tiếp diễn đến 1 điểm trường Phiên bản Giẳng, cách điểm tái định cư Nậm Hài này chừng 3km, phóng viên lại thấy 1 điểm nữa cũng được xây đắp đẹp đẽ. Cũng có cả điểm trường măng non và tiểu học. Điểm mầm non thì được người dân địa phương cho biết có “leo lắt” một số cháu. Còn phía bên điểm trường tiểu học thì tuyệt nhiên không 1 bóng em sinh viên.

Em Lò Thị Lan, một người dân sinh sống tại đây khẳng định, trong khoảng ngày đưa điểm trường Bạn dạng Giẳng này vào hoạt động, tới nay, chưa bao giờ có 1 em học sinh tiểu học đến trường.

Phóng viên lại tậu tới một điểm trường khác ở khu tái định cư Nậm Khao. Tình trạng cũng chẳng khả quan hơn. Trường cũng bị bỏ trống cho mưa gió tiêu diệt theo thời điểm. Quan sát kỹ, phóng viên thấy có khá phổ quát phân dê ở đây. Ông Quàng Văn Phinh, trưởng phiên bản Nậm Khao bất bình cho biết: chúng tôi nhịn nhường đất cho công trình, chúng tôi ước muốn được có những tòa tháp thiết thực cho thị trấn hội, dân sinh hơn là xây dựng rồi bỏ hoang. Ông Phinh bức xúc kể: ở khu tái định cư này, tha ma cho quần chúng không có, chuỗi hệ thống thủy lợi cũng không, phần đa là dân có điều kiện kinh tế eo hẹp. Họ cần những công trình thiết thực chứ chẳng phải là ngằm nhìn những công trình xây kết thúc rồi bỏ mặc được không dùng. Sau cuối, cổng tạo dựng, đồng đội dê của bà con chạy vào trú mưa và xả be bét những phân tươi, gây ô nhiễm không gian. Ông Phinh cũng chắc chắn, ví như cứ để như vậy, chả mấy chốc công trình tự hỏng…

Cong vắt, gian sảo?

Trao đổi với ông Thắng, Chủ tịch UBND thị trấn Mường Mô, ông Thắng cho nhân thức: việc vài điểm trường không có học sinh là có thật, hiện đang bỏ hoang, không hoạt động. Các nhà cửa này đều do Ban di dân tái định cư của thức giấc Lai Châu làm nhà đầu tư. Phía UBND phường Mường Mô chỉ là nơi hấp thụ các nhà cửa, dự án thôi chứ không được nhập cuộc gì nên phía UBND phường không biết gì về tổng mức trị giá đầu cơ.

Trước những công trình công trình xây chấm dứt rồi bỏ không, phóng viên đã tìm tới Ban quản lý dự án đền bù di dân tái định cư tỉnh giấc Lai Châu, có liên hệ tại số 145, Lê Duẩn, xã Tân Phong, TP Lai Châu, tỉnh Lai Châu (nay mới được UBND tỉnh giấc Lai Châu cho đổi thành: Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình Nông nghiệp và Phát hành vùng quê). Liên hệ với ông Nguyễn Tứ, Trưởng phòng hành chính ở đây, Sau khi nghe phóng viên đặt nghi vấn để làm cho việc, cụ thể: tò mò về các dự án đã được đầu cơ, tính hiệu quả của nó, cũng như trị giá các thích hợp đồng… Sau khi nghe chấm dứt, ông này đã chứng dẫn lý do “sếp” đi vắng để không giải đáp những câu hỏi nêu trên. Phóng viên tiếp tục địa chỉ với ông Trằn Văn Dũng, người từng làm cho Quyền Giám đốc Ban Quản lý dự án bồi thường di dân tái định cư thức giấc Lai Châu một thời điểm dài. Ông Dũng điềm nhiên cho nhân thức: chính mình hiện nay đã nghỉ, giờ ra khiến cho ăn ngoài, không còn dính líu gì tới Ban điều hành mới sát nhập này nữa. Sau đó, ông húi laptop.

Phóng viên tiếp diễn lên UBND thức giấc Lai Châu để đặt lịch làm cho việc với ông Lê Trọng Quảng, Phó Chủ tịch UBND thức giấc, người gánh vác chỉ đạo các dự án tái định cư này. Tuy nhiên, các cán bộ văn phòng cho nhân thức: hiện ông Quảng đi vắng. Địa chỉ với ông Quảng thì ông này cho nhân thức chính mình đang đi họp ở Hà Nội. Sau khi nghe phóng viên yêu cầu cung cấp một số văn bản về công việc di dân tái định cư, ông Quảng bảo cứ bắt buộc với chuyên viên tên Hải ở đây. Mặc dù có bắt buộc, nhưng chuyên viên này vẫn “vòng quanh”, không chịu cung ứng hẳn, hoặc hỏi đến thì lại bảo không nhớ, chưa tập phù hợp được văn bạn dạng… nhằm bưng bít thông tin, sự thực.

Trao đổi với ông Nam, Phó Chánh văn phòng UBND tỉnh về việc ông Dũng, Giám đốc Ban tái định cư cũ, nay sát nhập và đổi tên Ban mới thì có phải vẫn là ông Trần Văn Dũng, dùng sđt 091…. hay không? Ông Nam khí khái cho nhân thức: thực tiễn vẫn là ông Dũng “tái định cư” thôi. Ông Nam cũng khá bất thần khi nghe thấy đoạn hội thoại giữa PV và ông Dũng khi ông Dũng cho rằng bản thân đã… nghỉ hưu(!?).

Tiếp diễn tìm hiểu, dò xét tại đây, phóng viên quan sát thấy đầy đủ bất cập. Rất nhiều các công trình đều “lủng liểng” hỏng nát. Khu vực đê kè khu sân sport do Doanh nghiệp Mạnh Quân (Điện Biên) xây cất đã hỏng, nứt hàng loạt… Đã đến lúc các công ty tính năng cần sớm tham gia cuộc, thanh tra làm rõ các công trình di dân tái định cư thủy điện Lai Châu trước khi quá muộn!

Vài hình ảnh tại điểm trường Tiểu học Nậm Hài: