Đó là khẳng định của ông Đinh Thế Phúc - Phó Cục trưởng Cục Điều tiết Điện lực (Bộ Công thương nghiệp) tại buổi tọa đàm “Phân phối điện 2016-2020 nguy cơ thiếu điện và biện pháp” công ty sáng 15/11/2016 ở Hà Nội.
Phù hợp ông Đinh Thế Phúc, ngày 18/3/2016, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 428/QĐ-TTg coi xét Điều chỉnh Quy hoạch tăng trưởng điện lực giang sơn thời đoạn 2011 - 2020 có xét tới năm 2030. Với quy hoạch này, đến năm 2020, tổng công suất của các nhà xưởng điện phải thích hợp 60.000 MW, tức là trong 5 năm 2016-2020, cần đưa vào thêm 21.650 MW. Đạt ước lượng, số tiền đầu tư cho các nhà máy điện trong thời đoạn này là gần 30 tỷ USD. Cộng với khoản đầu tư xây dựng các nhà máy điện, dây chuyền lưới điện truyền tải nữa, số tiền cần đầu tư trong giai đoạn này lên tới 40 tỷ USD (tương ứng mỗi năm cần khoảng 8 tỷ USD). Với số tiền này khi làm Quy hoạch điện VII, các chuyên gia tính toán đủ để cung ứng điện trên toàn quốc.
Cần 8 tỷ USD/năm cho đầu tư chế tạo điện
TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam khẳng định, mỗi năm cần 6-8 tỷ USD đầu tư chế tạo điện là một con số rất lớn, nếu không kêu gọi được các nhà đầu tư (tư nhân, nước ngoài) thì rất gian khổ. “Nếu giá điện không được cải thiện thì không ai chịu đầu tư cả”. Thích hợp TS Trần Đình Thiên, khi bàn tới điện thì chỉ nghĩ tới nguồn cung mà chưa nghĩ về phía cầu. Ngày nay, tiêu sử dụng điện tại Việt Nam vẫn chưa hiệu quả. Thiếu điện còn bởi người sử dụng điện chứ không chỉ bởi người làm ra điện. Có 2 căn do cơ bản cần giải quyết: Thứ nhất thị trường là bởi vì tồn tại việc tiêu thiết kế quá nhiều năng lượng. Một nền công nghệ tiêu tốn năng lượng. Thực tiễn các nhà máy chế tạo xi măng, sắt thép… cho thấy rõ điều đó. Vì vậy, biện pháp căn cơ là làm sao để tiêu dùng năng lượng hiệu quả hơn. Tư duy đó phải là căn bản. Phải giải quyết được bài toán căn cơ nhất thị trường Hà Nội đó là vấn đề lớn mạnh GDP/năng lượng. Tốc độ thành thị hóa cũng dẫn đến tiêu dùng năng lượng ngày càng lớn. Do vậy, cần tái cơ cấu để chuyển đổi mô hình phát triển, tập hợp vào đổi thay công nghệ. Thích hợp nguồn cung là việc của chiến lược năng luọng nhà nước gắn với TCC kinh tế hiệu quả.
Thứ 2 là đầu tư phải gắn cùng giá điện “phải có tính tới lợi ích khái quát, vì nếu không giải quyết được thì chính điểm này sẽ hạn chế đầu tư vào điện. Giá thấp thì khó khiến nhà đầu tư tham dự cuộc chơi này”.
Ông Franz Genner – Trưởng nhóm chuyên gia năng lượng, Nhà băng thế giới (WB) khẳng định, WB đã giúp đỡ cho nghề điện Việt Nam nhiều năm. Dự định trước đây từng năm cần khoảng 5-6 tỷ USD vào vững mạnh điện. Việc huy động từ tư nhân rất khó. Trong quá khứ, nguồn đầu tư mấu chốt từ vốn ODA. Hiện tại nguồn vốn này ngày càng chống. Việc cân đối của EVN hiện rất khó khăn (EVN hiện đang gặp các vấn đề về chênh lệch tỷ giá chẳng hạn). Về biện pháp, quan tọng đối cùng Việt Nma vẫn là từ phía cầu. “Giảm tiêu thụ năng lượng là giải pháp cần phải có để chống việc phải đầu tư thêm nhiều nguồn năng lượng mới".
Tác động tới việc vì sao QHĐ7 lại làm nhiều nhiệt điện than, liệu quy hoạch có vấn đề gì không ? Ông Franz Genner khẳng định: QH điện của Việt Nam không phải là nước kém so cùng các nước cùng trình độ vững mạnh. Theo dự báo, Việt Nam đã nhìn thu được nguy cơ thiếu điện trong khoảng thời gian dài. Thử thách ở đây là đề nghị điện cần tăng 10%/năm và cần tăng công suất điện, và phải lớn mạnh thêm nguồn nhiệt điện. Thử thách nữa là các nhà máy nhiệt điện phải lệ thuộc nguồn than nhập khẩu, một vấn đề nữa là tăng trưởng nguồn điện năng lượng mặt trời, điều này rất cần phải có để Chính phủ và nhà đầu tư. Nếu không tăng trưởng điện mặt trời thì có tức là cần thêm than. Và điều này lại quay lại vấn đề về giá điện, phí tổn giá điện.
Cùng giá 7,6 cent/KWh hiện giờ sẽ rất khó thú vị đầu tư vào giá điện. Ước lượng giá điện 7,6 cent/KWh này chỉ đủ để tạo ra tổn phí vận hành, bảo trì của EVN. Nếu lưu ý tới biểu giá điện đầy đủ, tới năm 2030 phải tăng giá điện thêm 40%. Nếu không làm điều đó thì cần sự tương trợ phần lớn từ nhà tài trợ, đơn vị. Nếu không sẽ không đủ tài chính cho đầu tư vào các dự án điện.
Cơ chế thích hợp…
Ông Franz Genner – Trưởng nhóm chuyên gia năng lượng, Ngân hàng địa cầu (WB) khẳng định, khi so cùng các nước trong khu vực và thế giới, giá điện Việt Nam khá là thấp, kể cả so với nước với trình độ lớn mạnh trong địa điểm. Việt Nam khai thác nguồn lực tốt từ các nguồn nhiệt điện than, thuỷ điện, điện khí… Vĩnh viễn, Việt Nam không đủ nguồn lực để vững mạnh nữa, sẽ lệ thuộc vào than nhập khẩu, năng lượng mới như điện gió mặt trời nên phải lệ thuộc vào việc phải điều chỉnh giá điện tăng lên.
Đạt ông Franz Genner, việc tăng giá điện sẽ không tác động nhiều tới người nghèo nếu chúng ta kết hợp việc tính giá điện bậc thang và những trợ giúp từ Chính phủ. Trên thực tế tương tác của việc tăng giá điện không nhiều như chúng ta cảm thấy. Quan trọng nữa là từ vấn đề truyền thông sao cho người dân hiểu. “Nhà máy chúng tôi đã có phân tích về việc tăng giá điện cùng hộ nghèo, vùng sâu và với biểu giá bậc thang, sự tương trợ từ Giang sơn sẽ không phải là vấn đề nếu tăng giá điện. Đối với các hộ nghèo và vùng gian truân thì đã có trợ cấp... Nhà máy chúng tôi cảm thấy thấp thỏm nếu các hộ gia đình phải chi trả trên 10% cho tiền điện, chỉ nên ở mức 4-5% thu nhập là phù hợp. Với góc nhìn dài hạn thì Việt Nam nên tăng giá điện kết hợp cùng các chế độ...” - ông Franz Genner khuyến nghị.
Cũng phù hợp chuyên gia WB, cần có chính sashc tốt để thu hút các nhà đầu tư tư nhân, kể cả các nhà đầu tư nước ngoài. “Nếu không hấp dẫn đc thì gánh nặng sẽ quay lại cùng EVN. Điều đó có nghĩa nhà đầu tư tư nhân cần có cam kết dài hạn, và để được vậy thì cần biểu giá điện thu hút. Ngoài độ thú vị biểu giá điện, nhà đầu tư cũng cần các phù hợp từ phía Chính phủ. Khi nhà đầu tư đầu tư vào bất kì nguồn năng lượng nào thì cũng đều cần bảo lãnh, theo từ phía Chính phủ”.
Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam - ông Trần Đình Thiên cho rằng, vẫn là 2 vấn đề cần giải quyết. Giá điện là chủ đề tranh biện gắn cùng ích lợi xã hội, với tư duy chung, gắn cùng lương lậu. Vấn đề tiền lương đang có trục trặc lớn. Thứ 2 cùng giá điện xuất sắc thì người ta sẽ đầu tư chứ không cần kêu gọi lòng yêu nước, nhân đạo. Cổ phần hoá, thoái vốn cũng là giải pháp. Nhà nước có thể bán bớt đi, thiết kế vốn đó để đầu tư vào dự án khác. Tuy thế, câu chuyện vận hành, quản trị thế nào là câu chuyện độc lập. Đây là hướng tốt để có thêm vốn cho nghề điện. “Toàn cầu hóa không vô khối (vốn), chỉ thiếu cơ chế tốt. Vấn đề giá điện là vấn đề của thị trường điều tiết chứ không phải cơ học chuyện tăng hay giảm” – ông Trần Đình Thiên khảng khái.
Cam kết theo điện năm 2017
TS Trần Đình Thiên phân tích, phù hợp logic chung, miền Nam là vị trí có kĩ năng bùng nổ nhất thị trường Hà Nội trong nền kinh tế, hiện vẫn chiếm tới 50% GDP tổ quốc, quyết định đến toàn nền kinh tế. Nền kinh tế cũng chịu thúc đẩy của hội nhập, và tập hợp ở phía Nam như Cảng trung chuyển Thị Vải, sân bay Long Thành.. Phi trường Tân Sơn Nhất thị trường hiện quá tải, phải giải vây sang Long Thành. Vùng phía Nam chính là trọng tâm hội nhập của kinh tế Việt Nam. Khi bước vào thời đoạn hội nhập cao thì đây là vị trí lớn mạnh, và việc phát triển như thế nào còn dựa vào cả vào kĩ năng cung cấp điện.
Đảm bảo ông Đinh Thế Phúc - Phó Cục trưởng Cục Điều tiết Điện lực, Bộ Công thương nghiệp, những năm gần đây, bởi các dự án nguồn điện vị trí phía Nam chậm tiến độ, nguồn dự phòng thấp nên giải pháp phù hợp điện cho khu vực này vẫn là truyền tải từ miền Bắc và miền Trung vào cung cấp cho miền Nam. QHĐ 7 (điều chỉnh) đã tính đến việc bổ sung thêm nguồn điện cho miền Nam, tụ họp xây dựng các trọng điểm điện lực tại vị trí miền Nam nhằm thăng bằng nội bộ địa điểm. Đường dây truyền tải nối liền Bắc - Nam sẽ thực hành nhiệm vụ giúp sức. Tập đoàn Điện lực Việt Nam đang có kế hoạch triển khai tiếp đường dây 500kV mạch 3 từ địa điểm Vũng Áng tới Pleiku nhằm đạt cung cấp đủ điện cho năm 2017, sẽ không để thiếu điện miền Nam trong thời kì tới.
Ông Đinh Thế Phúc khẳng định, Bộ Công thương đang rà soát lại các chỉ tiêu để đưa ra kế hoạch vận hành nhà máy đảm bảo, đạt phân phối điện. Tuy thế, tiết kiệm điện vẫn là biện pháp thiết yếu giảm áp lực cung cấp điện cả trong trước mắt cũng dài lâu, giảm sức ép phải đầu tư. Bộ Công thương khuyến cáo các hộ sử dụng điện nên đầu tư công nghệ hiện đại, sử dụng điện hiệu quả. “Việc đề phòng thấp nên phải đòi hỏi người dân, công ty sử dụng điện tiết kiệm. Để giảm đầu tư vào lưới điện, giảm không may mất cân bằng cung cầu nhưng mà vẫn đòi hỏi ngành điện đầu tư đủ cho đơn đặt hàng điện” – ông Đinh Thế Phúc cho hoặc.
Về kinh nghiệm tiết kiệm năng lượng, ông Franz (WB) cho rằng, Việt Nam đang trong giai đoạn rất sớm về đơn đặt hàng tiết kiệm năng lượng. Tiết kiệm bây giờ dựa trên cơ sở tình nguyện. Và như vậy các đơn vị được khuyến khích vận dụng các giải pháp để đáp ứng chỉ tiêu nhất thị trường định mà thiếu sự bắt buộc để đáp ứng được chỉ tiêu đó. Trên trái đất có nhiều giải pháp khuyến khích không giống nhau. Như Trung Quốc, trước nhất là khuyến khích sau là bắt buộc tổ chức phải thích hợp được 1 tiêu chí nào đó, nếu đảm bảo được thì có cơ chế khuyến khích và không đáp ứng thì bị phạt. Đã đến lúc Việt Nam cũng cần phải nâng chính sách tiết kiệm lên 1 bước mới, cần đẩy mạnh giám sát cũng như giải pháp khuyến khích, thậm chí là biện pháp trừng trị nếu không thích hợp các chỉ tiêu về tiết kiệm năng lượng” – ông Franz Genner nếu ý kiến..
Xem nhiều hơn: báo giá vỏ tủ điện
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét