Toét mắt là tại hướng đình và chuyện cướp có văn hóa

Sau một thời điểm tạm thời lắng, câu chuyện “cướp có văn hóa” giờ đây trở lại với phiên bản mới, được nâng cấp bởi các đối tượng tham gia trở thành “học vấn”, “chọn lọc” và nơi xảy ra vụ việc không còn là trên đường phố mà là những nơi “cao sang, đảm đang” hơn.

Trước đó, một vị lãnh đạo Thủ đô sử dụng cụm từ “cướp có văn hóa” nhằm khẳng định một yếu tố, rằng bên cạnh văn hóa ẩm thực, văn hóa bình dân, văn hóa đọc (sách), còn có cái gọi là “văn hóa cướp”?

Với cách dùng từ như của ông quan nọ thì vụ việc xảy ra tại trụ sở Bộ Khoa học và Công nghiệp hôm 21/10/2016 nên nói thế nào?.

Một tờ báo điện tử ban sơ giật tít: “Ào ào “cướp” tang vật trước giờ tiêu hủy” sau đổi thành “Tiêu hủy hàng giả nhưng… mạnh khách hàng nào nấy lấy”. [1]

Thực ra, phương pháp nói “mạnh bạn nào nấy lấy” vốn là một kiểu nói đang trở thành phồn thịnh hành nhằm “giảm nhẹ nhân tai” cũng giống như văn phong mà người có trách nhiệm dùng để diễn tả hình ảnh nắm đấm tham gia má phóng viên là “vung tay chạm má” vậy.

Trước khi dùng các mỹ trong khoảng mang tính “công nghệ và kĩ nghệ” mô tả hiện tượng cướp, có lẽ sẽ không thừa nếu như nhắc lại chút xíu về sự đa dạng các loại hình “cướp” mà truyền thông lượm lặt:

Chen lấn, xô đẩy, cướp đồ lễ trên ban thờ trong đêm khai Ấn tới Nai lưng;

Cướp đồ lễ chúng sinh cầu may: 'Lên chùa tìm lợi danh';

Tranh nhau vơ đồ cúng rằm tháng bảy trong chùa Quán Sứ;

Màn tranh cướp lộc Vu Lan kinh hồn của người Việt; 

Tài xế bị 'hôi của' cướp bia: 'Tôi van lơn nhưng họ vẫn cố lấy thật phổ thông';

Ở đâu có miễn phí, ở đó có tranh cướp?...

Đặc điểm chung của 6 chả hạn về chuyện “cướp” nêu trên là nói về người dân phổ biến, những người có thể có điều kiện kinh tế eo hẹp, có thể không có điều kiện kinh tế eo hẹp nhưng nói bình thường không cùng “phong cách” với những người được mời tham gia vụ tiêu hủy hàng gian tại hội trường Bộ Công nghệ và Kĩ nghệ.

Đẳng cấp của những người tham gia “tiêu hủy” hàng gian (ảnh: Plo.vietnam).

Ông Trằn Minh Dũng, Chánh Thanh tra Bộ Kỹ thuật và Công nghiệp nghĩ là: “Đó là do lần này chúng tôi chủ quan, tin cẩn bạn bè, chứ các lần trước đều có công an bảo kê nhập cuộc cùng với hội đồng để tiêu hủy nên không xảy ra trạng thái gần giống”. [1]

Giá như ông Chánh Thanh tra xem bức tranh đăng trong bài báo mà Plo.vn cắt trong khoảng clip, siêng năng quan sát kỹ một tẹo toàn thể khuôn hình thì có lẽ ông sẽ không phát biểu như vậy.

Nói theo tiếng nói của Tienphong.Việt Nam ngày 24/10/2016 thì: “Vụ “cướp” vật chứng ở Bộ Khoa học và Công nghiệp không có thường dân”.

Thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ chắc chắn đã cân nhắc nhân tố mời đến tập đoàn Bộ tham dự, chứng kiến thì chắc ngoài lực lượng phóng viên phải là khách có thân phận đàng hoàng, còn chẳng phải khách mời mà “bất ngờ” có mặt đúng nơi, đúng lúc Bộ đang sẵn sàng tiêu hủy vật chứng thì thật khó có thể là khách vãng lai.

Chợt nhớ hai trẻ vị thành niên cướp bánh mì và chút đồ ăn trị giá khoảng 45.000 đồng bị Tòa án ở Thành phố Đại dương Chí Minh xử tù, may mắn sau đó được miễn tầm nã cứu trách nhiệm hình sự.

Giả dụ so sánh những vật dụng các vị không hề dân đen “mạnh ai nấy lấy” thì cam đoan có trị giá gấp rộng rãi lần mấy ổ bánh mì.

Giả dụ so sánh tiếp về “nhân thân” của những con người đó chắc chắn họ được học hành chu đáo hơn, địa vị của họ “cao quý” hơn, ăn uống trọn vẹn hơn, y phục “chuẩn hóa hơn”, mọi cái đều hơn và hơn rất nhiều hai kẻ cướp bánh mì.

Liệu có phần nào trong những loài người mặt mũi sáng láng thế kia không hơn mấy kẻ cướp bánh mì?

Có lẽ thứ độc nhất vô nhị họ không hơn là nhân cách, là sự mắc cỡ vốn luôn là “hàng hiếm”, “hàng độc”, vốn bị “quy chụp” là đang dần mai một trong văn hóa công sở.

Khi người ta quen với tác phong “ăn không trong khoảng thứ gì” thì khiến sao có thể buộc người ta không được “ăn” khi bày ra trước mặt tuy là “đồ dởm cơ mà xịn”?

Những công chức, nhân viên tham gia tham gia việc ấy trong con mắt dân thường cam đoan phải thuộc phong cách cao mà họ chỉ có thể đứng xa ái mộ, thế nhưng khi mà tư cách ấy chỉ đáng so sánh với mấy người đói mà cướp đồ ăn thì còn gì thảm hại hơn nữa?

Rồi thì họ sẽ phải kiểm điểm, “nghiêm khắc rút trải nghiệm”, trả lại những gì đã lấy nhưng liệu họ có trả được nỗi hổ thẹn trước con mắt thế gian cũng như lấy lại thanh danh tổ chức mà họ đã thây mặt?

Nếu chẳng may trong số đó có những người thuộc phòng ban thanh tra, rồi sau này họ sẽ “Thanh” cái gì khi có dịp xuống khiến việc tại hạ tầng?

Hàng giả, hàng nhái bị tiêu hủy ở Bộ Kỹ thuật và Công nghệ (Ảnh: vietnamnet.vietnam).

Suy cho cùng, đây không hề “sự cố” riêng của Bộ Khoa học và Công nghiệp, tại Tổng cục Thủy sản - Bộ Nông Nghiệp, người ta không “cướp” mà là “cấp” một bí quyết vô tư ngót nghìn giấy đạt yêu cầu thích hợp chuẩn cho các item mà không cần thẩm định.

Tại một vài công ty, người ta vung cả tiền thuế của dân tham gia những nhà cửa đắp chiếu và vẫn từ tốn “hạ cánh bình yên”, cùng lắm là “nghiêm trang rút trải nghiệm”, bị cảnh cáo như bắt buộc cách đây không lâu với ông Vũ Huy Hoàng…

Khi một Sở ở Hải Dương có 46 người thì 44 người là chỉ huy, khi công chức, khách mời tập đoàn bộ trước ống kính phóng viên ngang nhiên vơ hàng tiêu hủy khiến của riêng thì đòi hỏi người đóng thuế phải tận lực đóng góp có phải là một đòi hỏi có lí?

Liệu có cần chứng dẫn về một “phòng ban không nhỏ nhắn” khi hình ảnh và tư liệu đã chan chứa mặt báo, liệu tổ chức chống tham nhũng các ngành có cần phải nhận thêm mấy phiên bản kiểm điểm để rồi tiếp tục rút trải nghiệm?

Ông Nguyễn Đình Hương, nguyên Phó Ban Doanh nghiệp Trung ương muốn nhắn nhủ nhân tố gì khi nêu kiếm được xét về sự sụp đổ của Liên Xô: “phổ quát cán bộ cấp cao tham nhũng, đặc quyền đặc lợi, không quan tâm đến đời sống người địa phương. Nhà hỏng từ bên trong thì chỉ cần gió nhẹ cũng đổ”. [1]

Có khó lắm không khi phải chỉ đích danh những người đang hàng ngày, hàng giờ làm cho dân mất niềm tin vào sự chỉ huy, tham gia thể chế, vào tập đoàn công quyền như ở sở Nông nghiệp Thanh Hóa, sở Công huân – Thương binh và Phường hội Hải Dương, sở Khoáng sản và Không gian Hà Tĩnh, Thanh tra Bộ Công nghệ và Kĩ nghệ…?

Với một căn nhà “gió nhẹ cũng đổ” thì thật không dễ dàng mua ra cách để chằng buộc Đương Đầu bão lớn.

Chủ tịch Đại dương Chí Minh từng nói “chúng ta sẽ xây dựng lại non sông đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”, làm theo lời dạy của Người, việc đầu tiên là phải dỡ tháo dỡ những căn nhà cũ kỹ ọp ẹp để lấy mặt bằng, để tập trung nguyên liệu, không thể xây “đàng hoàng, to đẹp hơn” nếu vẫn giữ nguyên những ngôi nhà đã xuống cấp trầm trọng.

Một khi Trịnh Xuân Thanh bị khai trừ, bị dò xét thì những người nâng đỡ, tiếp tay cho Trịnh Xuân Thanh lẽ nào không có tội?

Bản thân Trịnh Xuân Thanh có tự ra quyết định điều bản thân mình về Văn phòng Bộ, về làm cho Phó Chủ toạ thức giấc Hậu Giang, tham gia thức giấc ủy và ứng cử tham gia Quốc hội được không?

Nếu không có một đường dây thông liền từ cơ quan doanh nghiệp sang đến Bộ xuống đến địa phương, Trịnh Xuân Thanh không thể một tay che trời.

Có luồng quan niệm nghĩ là truy nã tố một bản thân mình Trịnh Xuân Thanh chưa khiến cho người dân hoàn toàn bằng lòng, chưa cho thấy hết sự nghiêm minh của qui định và kỷ luật của Đảng.

Rất không dễ dàng để khiến cho trong sạch Đảng, lấy lại niềm tin của dân chúng giả dụ không kỷ luật nặng, không đưa ra khỏi Đảng những người đang bán rẻ ích lợi của Đảng, của dân tộc vì lợi quyền ích kỷ của gia đình và phe nhóm của mình.

Dưới sự lãnh đạo cương quyết của Bí thư Thành ủy Thủ đô, Sở Liên lạc thành phố đã quyết định loại trừ cán bộ Thanh tra đánh người tại trường bay Nội Bài, vậy còn trường hợp “vung tay chạm má, đá chưa trúng người” thì sao?

Có gì không giống nhau giữa nhị hành vi “vung tay chạm tham gia đầu” người khác mà đô thị Hà Nội lại đối xử “bên nặng, bên nhẹ” như thế?

Giả dụ Bộ Công nghệ và Công nghệ thải trừ những người tham gia vụ việc làm tổn hại uy tín tập đoàn Bộ(ví như có) thì có khó tuyển dụng người thay thế không?

Có phải hành động của họ chưa cho thấy sự xuống cấp đạo đức công vụ nên không cần thiết phải đưa họ ra khỏi tập đoàn như trường hợp vị thanh tra giao thông Hà Nội?

Bao biện rằng vì chưa có kinh nghiệm nên để xảy ra sự cố, vị quan chức Bộ Khoa học và Công nghiệp quên đi một vấn đề rằng “đây là công ty bậc nhất về chiến đấu hàng vi phạm nhãn hiệu, đã phổ quát lần tổ chức tiêu hủy. Địa điểm là trụ sở tổ chức cấp Bộ”. [2]

Hay lỗi căn bản là do “góc quay” của truyền thông, người ta ủ ấp đồ đi tiêu hủy ở phòng khác chứ ko phải mang về nhà?

Nếu thế thì người đã tung clip mà không xin ý kiến có nên bị giải quyết?

Chợt nhớ một câu ca dao cũ rích:

“Toét mắt là tại hướng đình

Cả làng bị toét riêng mình em đâu”

Một khi “cả làng bị toét” thì người không bị “toét” mới là riêng lẻ, mới cần phải điều trị sao cho “cùng toét hệt nhau”, có phải thế mới là vô tư?

Tài liệu tham khảo:

[1] http://plo.Việt Nam/xa-hoi/tieu-huy-hang-gia-nhung-manh-ai-nay-lay-660371.html

[2] http://vietnamnet.vn/vietnam/kinh-doanh/thi-truong/tranh-lay-hang-tieu-huy-mon-hang-fake-de-bep-long-tu-trong-335917.html

Đọc thêm: tin tức nhanh về biển đông