Cuối những năm 90, GM đưa ra một đề nghị bất ngờ và thu hút cho Takata, một công ti bé ít người biết tại Nhật Phiên bản để cung ứng túi khí cho hãng chế tạo xe Mỹ. Nguyên do cho phù hợp đồng này là Takata đóng gói túi khí rẻ hơn đa dạng so với thị trường.
Nhà cung cấp túi khí cho GM trong thời kỳ đó là Autoliv, một hãng Thụy Điển - Mỹ. GM yêu cầu Autoliv thiết kế ra loại túi khí rẻ hơn như kiểu Takata, giả dụ không sẽ cắt thích hợp đồng, NYTimes dẫn lời của Linda Rink, nhà kỹ thuật nữ cấp cao tại Autoliv, chịu nghĩa vụ công trình phù hợp tác với GM lúc bấy giờ.
 |
|
Linda Rink, nhà kỹ thuật cấp cao của Autoliv bên đại dương sơ của 20 năm trước. Ảnh: NYTimes. |
Nhưng khi các nhà kỹ thuật của Autoliv nghiên cứu, họ phát hiện Takata dùng thích hợp chất amoni nitrat dễ bay hơi rất nguy hại trong bơm túi khí, bộ phận quan trọng đẩy túi khí bung. Robert Taylor, giám đốc hóa chất của Autoliv trong khoảng 2010 nhớ lại khi đó đã nói "Không! Khăng khăng chúng tôi không làm cho, không thể tạo nguy nan cho đối tượng mua hàng".
Những gì các nhà công nghệ cảnh báo, 20 năm sau đã thành sự thật. Amoni nitrat là nguyên do của đợt triệu hồi oto lớn nhất lịch sử quả đât. Ít ra 14 người bỏ mạng và hơn 100 người bị thương bởi bơm túi khí Takata bị lỗi, nổ quá mạnh làm mảnh đổ vỡ kim loại găm tham gia người trên xe. Hơn 100 triệu túi khí lắp trên ôtô ở Mỹ của GM và 16 hãng khác.
Takata bắt đầu buôn bán chẳng phải túi khí mà là dây an toàn trong khoảng giữa những năm 80, đến 1990 mới đóng gói túi khí. Ngay quá trình đầu, một thế hệ túi khí cung ứng cho Nissan gặp điều vì bung quá mạnh làm cho ít ra 40 người bị thương ở mắt.
Ban đầu, Takata không sử dụng amoni nitrat để đóng chai bơm túi khí. Nhưng năm 1997, nhà máy của hãng ở Moses Lake (Washington, Mỹ) dính hàng loạt vụ nổ hủy hoại vũ trang, tác động năng suất. Takata đề nghị mua bơm túi khí trong khoảng các địch thủ để cung cấp cho hãng xe.
Để chống lại bối cảnh khó khăn, hãng hài lòng dùng hợp chất mới rẻ hơn, đó là amoni nitrat, bất chấp những nguy nan kéo theo, nguồn tin do Mark Lillie, kỹ sư từng khiến việc tại Takata tư vấn phỏng vấn của tờ NYTimes tham gia 2014 tiết lộ.
GM đã khiến cho gì để đi tới quyết định 20 năm trước?
Phổ biến nguồn tin nghĩ rằng, mục đích chính vì túi khí Takata rẻ, hãng chế tạo xe Mỹ dè xẻn khoảng một số đô la cho mỗi túi khí. Nhiều hãng khác cũng có mục đích tương tự. Thay vì nhìn ra mối hiểm họa có thể chết người, trái lại họ ép nhà cung ứng giảm chi tiêu, đó mới là mục tiêu hàng đầu.
 |
|
Danh sách 10 trong số 14 người bỏ mạng vì túi khí Takata. Ảnh: NYTimes. |
Bà Linda Rink từ Autoliv nói, "GM dọa sẽ sắm bơm túi khí của Takata nếu như chúng tôi chẳng thể giảm giá". Mỗi cụm chi tiết của Takata rẻ hơn 30% so với loại mà Autoliv sản xuất. "Không ngang nhau giá quá lớn làm cho chúng tôi hoảng loạn, làm thế nào để khó khăn?"
Tom Wilkinson, người phát ngôn của GM cho nhân thức "các cuộc luận bàn với Takata diễn ra cách đây 2 thập kỷ bởi bộ máy GM cũ", bởi vậy "chúng tôi có bình luận gì cũng không có lí". GM sau khi tuyên bố phá sản năm 2009 và được chính phủ Obama cứu trợ, tái cơ cấu nhịn nhường như biến thành một công ty khác.
Hiện tại, giữa làn sóng triệu hồi kỷ lục, Takata vẫn tiếp diễn sản xuất túi khí dùng amoni nitrat, còn hãng chế tạo xe thì tiếp tục tìm. Túi khí Takata xuất hiện trên những xe phiên bản 2016 của 7 hãng. Cực đoan hơn nữa, các hãng thậm chí dùng túi khí mới để thay thế túi khí trên xe triệu hồi.
Trong một thông cáo, Takata cho nhân thức họ đã tiến hành các biện pháp giúp amoni nitrat kháng cự thay đổi nhiệt độ không gian và độ ẩm, những nhân tố chính gây ra bức xúc của hợp chất này. Bơm khí có thêm chất khiến khô để trung hòa mọi giận dữ.
Cùng thời gian Takata sử dụng amoni nitrat, hãng Autoliv đang cung ứng túi khí cho Chrysler, Ford, Honda, Mazda, Mitsubishi và Toyota. Nhưng có một số hãng mở đầu dùng cả túi khí của Takata trong khoảng giữa những năm 2000.
Mối nguy mà Autoliv cảnh báo được củng cố bởi những phân tích nổi tiếng trong khoảng những thập kỷ lúc trước, rằng cấu trúc của amoni nitrat có thể bị phá đổ vỡ khi tiếp xúc với độ ẩm và nhiệt độ đổi mới.
Chuyên gia Harld R. Blomquist của hãng TRW cùng đánh giá. Để đóng chai bơm túi khí an ninh, TRW đặt ra một vài nguyên tắc. Công ti này bảo quản amoni nitrat lạnh khô để kháng cự độ ẩm và thay đổi nhiệt độ. Bơm túi khí vũ trang thêm phòng ban van giảm áp để ngăn hợp chất chịu quá áp lực mà phát nổ, cùng lúc sử dụng công nghiệp hàn hiện đại để giữ bơm kì dị khít.
Những giải pháp này dĩ nhiên đẩy chi phí lên cao, vì thế hãng loại bỏ amoni nitrat vào 2006. Cả Autoliv và TRW hiện sử dụng nhiên liệu dựa trên guanidin nitrat, một thích hợp chất ít nhạy cảm với độ ẩm và chao đảo nhiệt độ.
Hãng xe có biết mức độ nguy nan?
Khi lắp lên xe, kiến tạo và tham số hoạt động của túi khí được xây dựng bởi một tập phù hợp các nhà đóng hộp ôtô. Takata một mực khẳng định các hãng xe khi thiết lập cơ chế hoạt động của túi khí đã không lường trước những trở ngại có thể xảy ra do nhiệt độ và độ ẩm trong phổ biến năm qua.
Tuy nhiên NYTimes mày mò cho thấy kiến tạo và tham số điều hành mà các hãng xe xây dựng cho túi khí đã tính toán tới những không may của amonio nitrat. Năm 2004, các độc tham số khoa học của Hội đồng tìm hiểu siêu xe Mỹ cho thấy hãng chế tạo xe nắm bắt rõ tác hại của độ ẩm và nhiệt độ đổi mới với bơm túi khí. Nhưng không người nào để tâm tới những thông số khoa học này.
2008, 4 năm sau những phát hiện từ tham số khoa học, Honda khởi đầu triệu hồi xe, đây là hãng chịu tác động nặng nề nhất. Đến tận 2013 các hãng còn lại mới mở màn triệu hồi xe dính lỗi túi khí. Đến nay, 64 triệu túi khí gắn trên xe phải triệu hồi.
 |
|
Bơm túi khí của Takata. Ảnh: NYTimes. |
Joan Claybrook, một nữ quản trị viên cũ tại Cục Bình an giao thông nước nhà Mỹ (NHTSA), nghĩ rằng lẽ ra các tập đoàn bình yên cần kiểm tra sát sao hơn thì chuỗi hệ thống đặt nghĩa vụ nặng vật nài lên các nhà sản xuất xe, tự họ phải bảo đảm nhà cung ứng vâng lệnh các tiêu chuẩn bình an cơ bản.
Một kỹ sư cũ của Takata tiết lộ thuận tiện giảm thiểu bị phát hiện lỗi của các túi khí đưa ra thị trường. Người lao động khiến việc tại nhà máy của Takata ở La Grange (Georgia, Mỹ) phải đo lường xem bơm túi khí đã bí ẩn hay chưa bằng cách thức chèn một lượng bé bỏng khí heli tham gia bơm túi khí và đặt trong không gian chân không. Giả dụ có nhiều heli lọt ra khỏi bơm có tức thị bơm rò rỉ và cần thải trừ.
Nhưng người lao động tại nhà máy La Grange sẽ lấy những chiếc bơm này để kiểm tra phổ biến lần, dẫn đến cạn heli. Vì không có heli nên các bơm túi khí sẽ vượt qua bài kiểm tra. Các công nhân sau đó cộp cho bơm lỗi nhận dạng mã vạch mới, vì vậy thí nghiệm lặp lại không thể thi hành.
Vị kỹ sư này từng đưa câu hỏi cho ban giám đốc Takata vào 2001 về điều ăn gian trong rà soát túi khí, nhưng câu trả lời chiếm được là "đừng quay lại vì những thắc mắc tương tự". Ông quyết định nghỉ việc tham gia năm sau.
Honda cho nhân thức chỉ trông thấy việc ăn lận bài rà soát khi các trạng sư lật tẩy. Ngoài ra đó, phổ biến hãng xe khác không bình luận hoặc tư vấn không nhân thức đến chiêu trò này.
Hãng xe nói họ kỳ vọng các nhà cung ứng hành động chính trực để không mang đến những rắc rối. Nhưng thực tế, hãng nhân thức phổ biến thứ hơn là nhập túi khí về gắn lên xe. Vì chi tiêu rẻ, hay chính là vì tiền, họ chuẩn bị nhắm mắt vận dụng kĩ nghệ không an ninh.
Người trả giá, lại không hề họ, mà là 14 mạng người và 100 người bị thương.
>> Đọc thêm: Đợt triệu hồi xe lớn nhất lịch sử quả đât
Đức Huy
Tham khảo thêm: toyota trả góp
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét